<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">1. Pārājikakaṇḍaṃ</p>

<p rend="subhead">1. Ubbhajāṇumaṇḍalikasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="656"><hi rend="paranum">656</hi><hi rend="dot">.</hi> Bhikkhunīvibhaṅge <pb ed="V" n="2.0064" /><pb ed="M" n="2.0067" /><hi rend="bold">migāramātuyā</hi>ti migāramātu, visākhāyāti attho. Pāḷiyaṃ ‘‘ehi bhikkhunīti bhikkhunī, tīhi saraṇagamanehi upasampannāti bhikkhunī’’ti idaṃ bhikkhuvibhaṅgapāḷiyā samadassanatthaṃ aṭṭhagarudhammappaṭiggahaṇena laddhūpasampadaṃ mahāpajāpatigotamiñceva tāya saha nikkhantā bhagavato āṇāya bhikkhūnaññeva santike ekatoupasampannā pañcasatasākiyāniyo ca sandhāya vuttaṃ. Tā hi bhagavatā ānandattherassa yācanāya pabbajjaṃ anujānantena ‘‘etha bhikkhuniyo, mama sāsane tumhepi pavisathā’’ti vuttā viya jātā. Sākiyāniyo eva saraṇasīlāni datvā kammavācāya upasampāditattā ‘‘tīhi saraṇagamanehi upasampannā’’ti vuttā. Na hi etāhi aññā ehibhikkhunibhāvādinā upasampannā nāma santi. Yaṃ pana therīgāthāsu <hi rend="bold">bhaddāya kuṇḍalakesiyā</hi> –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Nihacca <pb ed="V" n="2.0065" /> jāṇuṃ vanditvā, sammukhā añjaliṃ akaṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘Ehi bhadde’ti maṃ avoca, sā me āsūpasampadā’’ti. (therīgā. 109) –</p>

<p rend="unindented">Vuttaṃ. Yañca apadānepi –</p>

<p rend="gatha1">‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako;</p>

<p rend="gathalast">Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasa’’nti. (apa. therī 2.3.44) –</p>

<p rend="unindented">Vuttaṃ. Tampi ‘‘ehi tvaṃ bhikkhunīnaṃ santike pabbajjaṃ, upasampadañca gaṇhāhī’’ti bhagavato āṇā upasampadāya kāraṇattā upasampadā ahosīti imamatthaṃ sandhāya vuttaṃ. Tathā hi vuttaṃ <hi rend="bold">therīgāthāṭṭhakathāyaṃ</hi> ‘‘ehi bhadde, bhikkhunupassayaṃ <pb ed="M" n="2.0068" /> gantvā bhikkhunīnaṃ santike pabbajja upasampajjassūti maṃ avaca āṇāpesi, sā satthu āṇā mayhaṃ upasampadāya kāraṇattā upasampadā āsi ahosī’’ti (therīgā. aṭṭha. 111).</p>

<p rend="bodytext" n="657"><hi rend="paranum">657</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Sādhāraṇapārājikehī</hi>ti methunādīhi catūhi. Tāni, pana aññāni ca sādhāraṇasikkhāpadāni yasmā bhikkhuvibhaṅge vuttanidānavatthādīsu eva sādhāraṇavasena paññattāni, pacchā pana tāni bhikkhunīnaṃ pātimokkhuddesaṃ anujānantena bhagavatā tāsaṃ sikkhāpaccakkhānābhāvena ‘‘yā pana bhikkhunī chandaso methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyyā’’tiādinā tadanurūpavasena parivattetvā asādhāraṇasikkhāpadehi saddhiṃ saṃsandetvā bhikkhunipātimokkhuddesavasena ekato saṅgahitāni. Yasmā ca nesaṃ <hi rend="bold">bhikkhuvibhaṅge</hi> (pārā. 44 ādayo) vuttanayeneva sabbopi vinicchayo sakkā ñātuṃ, tasmā tāni vajjetvā asādhāraṇānaṃ eva idha vibhaṅgo vuttoti veditabbaṃ.</p>

<p rend="bodytext" n="659"><hi rend="paranum">659</hi><hi rend="dot">.</hi> Bhikkhūnaṃ ‘‘kāyasaṃsaggaṃ sādiyeyyā’’ti avatvā ‘‘samāpajjeyyā’’ti vuttattā <hi rend="bold">‘‘bhikkhu āpattiyā na kāretabbo’’</hi>ti vuttaṃ. <hi rend="bold">Tabbahulanayenā</hi>ti kiriyāsamuṭṭhānasseva bahulabhāvato, etena akiriyāsamuṭṭhānāpi ayaṃ āpatti hotīti dasseti. Kiñcāpi dasseti, mayaṃ panettha evaṃ takkayāma ‘‘kāyasaṃsaggakkhaṇe sādiyantiyā kiriyāya abhāvepi tato pubbe pavattitānaṃ paṭicchannaṭṭhānagamanaiṅgitākāradassanādikiriyānaṃ vaseneva kiriyāsamauṭṭhānameva, parehi magge kariyamānupakkamena niccalassa sādiyato sukkavissaṭṭhi viya pubbapayogābhāvepi <pb ed="V" n="2.0066" /> vā tasmiññeva khaṇe parūpakkamena janiyamānāya attano kāyacalanādisaṅkhātāya kiriyāya, sā hi sādiyamānena tassā cittenāpi samuṭṭhitā kiriyā nāma hoti avāyamitvā parūpakkamena methunasādiyane viya, bhikkhūnaṃ pana parūpakkamajanitaṃ kiriyaṃ abbohārikaṃ katvā attanā kariyamānapayogavaseneva ‘kāyasaṃsaggaṃ samāpajjeyyā’ti evaṃ visesetvāva sikkhāpadassa paññattattā sādiyamānepi na doso. Itarathā hi tabbahulanayenettha kiriyatte gayhamāne aññesampi kiriyākiriyasikkhāpadānaṃ kiriyattaggahaṇappasaṅgo siyā’’ti. Tasmā <pb ed="M" n="2.0069" /> vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. <hi rend="bold">Sā</hi>ti kiriyāsamuṭṭhānatā. <hi rend="bold">Tathevā</hi>ti kāyasaṃsaggarāgī eva.</p>

<p rend="centre">Ubbhajāṇumaṇḍalikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.</p>

<p rend="subhead">2. Vajjapaṭicchādikasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="666"><hi rend="paranum">666</hi><hi rend="dot">.</hi> Dutiye <hi rend="bold">purimenā</hi>tiādi sundarīnandāya vajjapaṭicchādane paññattataṃ sandhāya vuttaṃ. <hi rend="bold">‘‘Aṭṭhanna’’</hi>nti vuttattā vajjapaṭicchādanassāpi paṭicchādane pārājikamevāti daṭṭhabbaṃ. <hi rend="bold">‘‘Dhuraṃ nikkhittamatte’’</hi>ti vuttattā paṇṇattiṃ ajānantiyāpi ‘‘idaṃ vajjaṃ na pakāsessāmī’’ti chandena dhuraṃ nikkhepakkhaṇe pārājikanti daṭṭhabbaṃ. Taṃ pana paṭicchādanaṃ yasmā ‘‘pesalā ñatvā garahissantī’’ti bhayeneva hoti, bhayañca kodhacittasampayuttaṃ, tasmā idaṃ <hi rend="bold">‘‘dukkhavedana’’</hi>nti vuttaṃ. Yaṃ pana <hi rend="bold">sāratthadīpaniyaṃ</hi> (sārattha. ṭī. pārājikakaṇḍa 3.666) ‘‘kiñcāpi vajjapaṭicchādanaṃ pemavasena hoti, tathāpi sikkhāpadavītikkamacittaṃ domanassitameva hotī’’ti evaṃ paṇṇattivītikkamacitteneva chādanaṃ domanassatte kāraṇaṃ vuttaṃ, taṃ akāraṇaṃ paṇṇattivijānanaṃ vināpi āpajjitabbatova.</p>

<p rend="centre">Vajjapaṭicchādikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.</p>

<p rend="bodytext" n="669"><hi rend="paranum">669</hi><hi rend="dot">.</hi> Tatiyaṃ uttānameva.</p>

<p rend="subhead">4. Aṭṭhavatthukasikkhāpadavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="675"><hi rend="paranum">675</hi><hi rend="dot">.</hi> Catutthe <pb ed="V" n="2.0067" /> lokassādasaṅkhātaṃ mittehi aññamaññaṃ kātabbaṃ <hi rend="bold">santhavaṃ</hi>. Vuttamevatthaṃ pariyāyantarena dassetuṃ <hi rend="bold">‘‘kāyasaṃsaggarāgenā’’</hi>ti vuttaṃ.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Tissitthiyo methunaṃ taṃ na seve</hi>ti yā tisso itthiyo, tāsu vuttaṃ taṃ methunaṃ na seveyya. <hi rend="bold">Anariyapaṇḍake</hi>ti tayo anariye, tayo paṇḍake ca upasaṅkamitvā methunaṃ na seveti attho. <hi rend="bold">Anariyā</hi>ti <pb ed="M" n="2.0070" /> cettha ubhatobyañjanakā adhippetā. <hi rend="bold">Byañjanasmi</hi>nti attano vaccamukhamaggepi. Chedo eva <hi rend="bold">chejjaṃ,</hi> pārājikaṃ.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Vaṇṇāvaṇṇo</hi>ti dvīhi sukkavissaṭṭhi vuttā. <hi rend="bold">Gamanuppādana</hi>nti sañcarittaṃ. <hi rend="bold">‘‘Methunadhammassa pubbabhāgattā paccayo hotī’’</hi>ti iminā kāriyopacārena kāyasaṃsaggo methunadhammoti vuttoti dasseti. <hi rend="bold">Sabbapadesū</hi>ti saṅghāṭikaṇṇaggahaṇādipadesu. Kāyasaṃsaggarāgo, saussāhatā, aṭṭhamavatthussa pūraṇanti tīṇettha aṅgāni.</p>

<p rend="centre">Aṭṭhavatthukasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.</p>

<p rend="centre">Pārājikavaṇṇanānayo niṭṭhito.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
